ATLANTİK YAYINLARI MEB YAYINLARI
___________________________________________________________________________
Ekstra Bilgi:
Lizozom: Lizozomlar zarla çevrili organellerdir. içerdişi
otuzdan fazla
sindirim enzimi sayesinde hücrede
lipit, karbonhidrat, protein ve nükleik asitlerin yapı
taşlarına parçalanmasını sağlar. Bu şekilde
oluşan yapı taşları hücrede yeni maddelerin
sentezlenmesinde kullanılır.
Lizozomlar Golgi cisimciği keselerinin boğumlanmasıyla oluşur. Granüllü ER
üzerindeki ribozomlar tarafından
üretilen sindirim enzimleri işlenerek aktif hâle getirilir.
Granüllü ER’den Golgi cisimciğine
gönderilen sindirim enzimleri burada keselerin uç
kısımlarından boğumlanarak oluşan
lizozomların yapısına katılır. Lizozomlar sitoplazmanın
sıvı kısmına bırakılır.
Lizozomun iç ortamı asidik
özelliktedir (pH = 5). Çünkü taşıdığı sindirim enzimleri
bu pH’de iş görebilir. pH’si 7
civarında olan sitoplazma sıvısında ise bu enzimler aktif
değildir.
Lizozom enzimleri birçok farklı
maddeyi sindirir. Örneğin hücrenin fagositozla
aldığı besinlerin bulunduğu koful
lizozomla birleştiğinde enzimler besinleri yapı taşlarına
parçalar. Sindirilmiş besinler
sitoplazmaya geçer. Lizozom hücre içinde işlevini yitirmiş
hasar görmüş organeleri de sindirir.
Hasarlı organel bir zarla çevrilir. Oluşan koful lizozomla
birleşir. Bu şekilde organeli oluşturan
moleküller yapı birimlerine parçalanır.
insanlarda görülen lizozomal depo
hastalıkları kalıtsaldır. Bu hastalıkları taşıyan
insanların lizozomlarında sindirim
enzimlerinden biri bulunmaz. Sonuçta bu enzimin
sindiremediği
madde birikir ve hücresel işlevlerde aksamalar olur.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder