Sponsorlu Bağlantılar



Pazar

Evren yayınları 6.sınıf türkçe çalışma kitabı sayfa 49, 54, 55, 56 ve 57 cevapları

Sponsorlu Bağlantılar

Evren yayınları 6.sınıf türkçe çalışma kitabı sayfa 49, 54, 55, 56 ve 57 cevapları öğrencilerin yaptıkları ödevlerini kontrol etmeleri için verilmiştir. Aksi bir durum ile cevaplardan faydalanmak isteyen öğrencilerin sorumlulukları kendilerine aittir. 
 Ekstra Bilgi:
 MEMLÛKLER (1250–1517)
Memlûk Devleti; 1250 yılından 1517 yılına kadar Mısır ve Suriye’de  egemenlik kurmuş bir devlettir. Bu devletin bir diğer ismi de Kölemenlerdir Arapça bir kelime olan memlûk, mal edinilmiş, satın alınmış köle anlamında kullanılmıştır.
Sayfa 49
Sayfa 54
Sayfa 55
Sayfa 56
Sayfa 57
 ___________________________________________________________
Memlûk Devleti’nin Kuruluşu
Türkler, memlûk olarak Arap dünyasında, Abbasi halifesi Harun Reşid’in oğulları zamanından  itibaren  görülmeye  başlamışlardır Halife  Memun,  Samanoğulları Devleti’nden  ödedikleri  verginin  bir  kısmının yerine  Türk  esirleri  göndermesini istemiştir Kardeşi  Mutasım  ise  satın alınan Türklerden  güçlü  bir  ordu  meydana getirerek,  onlar  için Türk  ordugâh  şehri olan  Samarra’yı kurdurmuştur. Bu  ordu Mısır’da  çıkan  isyanların  bastırılmasında büyük  rol  oynamıştır.  Asker  olarak yetiştirilmek için köle olarak alınan bu Türk gençleri,  askerî yetenekleri sayesinde devlet kademeleri ile orduda önemli görevlere getirilmişlerdir. Tolunoğlu Devleti’nin kurucusu olan Tolunoğlu Ahmette memlûk sisteminde yetişmiş bir asker idi.

Eyyubîler de Abbasiler gibi Türklerden yararlanmışlardır. Eyyubî  Sultanı Salih, Kafkasya’daki Kıpçak Türklerini köle olarak satın almış ve bunları Nil Nehri üzerinde bulunan  Ravza  adasındaki kışlada  eğitilmelerini  sağlamıştı. Eyyubîler,  bu  şekilde yetişen Türk  askerlerine  memlûk   (kölemen)  adını vermişlerdir. Zamanla  kişisel yeteneklerini  göstererek azat da olabilen memlûk askerleri, görevlerinde yükselerek devlet hizmetinde önemli görevlere gelebiliyorlardı.

Eyyubîlerin son zamanlarında memlûk komutanları, büyük güç  kazanmışlar ve devlet idaresi ile ordu da kontrolü tamamen ellerine geçirmişlerdi.  İşte bu komutanlardan biri olan Aybek  (Aybey), Eyyubî  sultanı Turanşah’ın öldürülmesinden sonra, Türk memlûk askerlerinin de  desteğini alarak Eyyubî  Devleti’ne son vermiş ve Mısır’da Memlûk (Kölemen) Devleti’ni kurmuştur (1250).

Memlûk Devleti’nin siyasi tarihi iki bölümde incelenebilir: Birincisi 1250 kuruluş yılından 1382  yılına kadar  geçen  dönem  Türk  Memlûkleri  (Bahri  Memlûkler), ikincisi de 1382 yılından 1517 yılına kadar ki geçen dönem de Çerkez  Memlûkleri olarak adlandırılır.

Türk  Memlûk Devleti’nin Güçlenmesi
Aybey,  Mısır’daki yerini  sağlamlaştırdıktan sonra  Suriye  ve  Filistin  civarında kurulmuş olan Eyyubîler ve Haçlılarla savaşmıştır.  Ülke içinde huzuru sağlayan Aybey, Memlû komutanlarında Aktay’ı gidere arta gücünde çekinere onu öldürtmüştür (1254).

Aybey’in ölümü sonrasında tahta 15 yaşındaki oğlu Ali geçti. Ali’nin küçük yaşta olmasından dolayı devleti, naibi olan Kıpçak Türkü Kutuz  ile birlikte yönetmiştir. Bu sırada Memlûkler için en  büyük tehlike Moğollardı. Çünkü İlhanlı Moğollarından Hülâgü  Han,  Abbasi  halifeliğine  son  vererek  Suriye  şehirlerini işgale  başlamıştı (1258). Yaklaşan Moğol tehlikesini bahane eden emirler, Ali’yi tahtan indirip yerine saltanat naibi olan Kutuz’u hükümdar ilan etmişlerdir (1259).
Kutuz, Filistin’e giren İlhanlıları durdurmak amacıyla ordusunu toplayarak harekete geçti.  Moğol  ve  Memlûk  orduları Ayn-Calud  denilen  yerde  karşılaştılar  (1260). Yapılan savaşın sonunda  Moğollar yenilmiş ve geri çekilmek zorunda kalmışlardır. Böylec Sultan  Kutuz,  Suriye  ve  Mısırı Moğol  istilâsından  kurtarmış ayrıca Moğolların Mısır’ı ele geçirerek Haçlılarla işbirliği yapmalarını önlemiştir.

Ayn-Calud zaferinin kazanılmasında önemli rol oynayan komutanlardan birisi de Baybars idi. Kutuz, bu savaş sırasında yapacağı yardımlarına karşılık Baybars’a Halep valiliğini vaat etmişti. Fakat savaş sonrası vaadini yerine getirmeyince Baybars, Sultan Kutuz’la siyasi mücadeleye girmiştir. Sonunda mücadeleyi kazanan Baybars Memlûk tahtına oturmuştur (1260).

Baybars tahta çıktığında Memlûk Devleti zor durumda idi. Çünkü Moğol tehlikesi henüz atlatılamamıştı. Suriye ve Filistin’deki Haçlı kalıntıları da Moğollarla işbirliği içinde idi. Ayrıca küçük Eyyubî devletleri de Memlûklere karşı idiler. Baybars, ilk iş olarak Moğolların Bağdat baskınından kaçarak Mısır’a sığınmış olan Abbasi halifesi el-Mustansır’ı Kahire’de Halife ilan etti. Böylece Baybars, halifeyi Mısır’a getirmekle hem  onun  dinî  nüfuzundan  yararlanmak,  hem  de  hükümdarlığını  meşrulaştırmak istemiştir. Hükümdarlığının Abbasi Halifesi tarafından onaylanması, Baybars’a İslam dünyasında ün kazandırmıştır. Tahttaki yerini sağlamlaştıran Baybars, Güney Anadolu ve Suriye’ye yönelerek buralardaki Haçlı varlığına son vermiştir. Bu sırada Anadolu Selçukluları tamamen İlhanlı Moğollarının hâkimiyeti altına girmişti. Anadolu beyleri, Moğollara  karşı Memlûklerden  yardım  istemişlerdi. Bunun  üzerin ordusuyla Anadolu’ya geçen Baybars, 1277 yılında Elbistan’da  Moğolları  yenerek Kayseri’ye kadar ilerlemiş ve adına hutbe okutturmuştur. Ancak kendisinden yardım isteyen Türk beylerinden gerekli yardım ve ilgiyi  göremeyen Baybars, Mısır’a geri dönmüştür. Sultan Baybars aynı yıl içinde de ölmüştür (1277).

Sultan Baybars iyi bir yönetici ve komutandı. Moğolların Mısır ve  Suriye’yi ele geçirmelerini engelleyen Baybars, Yakın Doğu’da yüzyıllarca süren Haçlı işgalini de sonlandırmış, ayrıca 1268 yılında da Antakya’yı Haçlı işgalinden kurtarmıştır.

Baybars’ın ölümünden sonra oğulları Memlûk sultanı olmuşlarsa da bu dönem kısa sürmüştür. Tahtı  ele  geçiren  Kalavun,   Memlûk  sultanı  olmuştur (1279).  Sultan Kalavun’da  Haçlılarla mücadeleye  devam  etmiş  ve  Haçlılarla birleşen Moğolları Humus yakınlarında yenilgiye  uğratmıştır (1282). Ayrıca Trablusta bulunan Haçlı Kontluğu’nu ortadan kaldıran Kalavun, Kudüs Haçlı Krallığı’nın merkezi olan Akka Kalesi’ni  de  kuşatmıştır. Ancak bu kuşatma sırasında ölmüştür (1290). Kalavun’dan sonra Memlûk tahtına oğlu Melik-ül  ref Halil  geçmiştir. Onun  zamanında Akka Kalesi alınarak, bütün Suriye sahili Haçlılardan temizlenmiştir (1291).

Memlûk ordusu içindeki emirler ancak kendi yetenekleri ve ordunun  desteğiyle sultan  olabiliyorlardı.  Bunun  için  Türk  Memlû Devleti’nd Kalavun’a  kadar hanedanlık kurulamamıştır. Daha  sonraki  yıllarda  Kalavun’un  soyundan  gelenler, Ermenilerle  mücadele  edere Kilikya’dak Küçü Ermen Krallığı’n son vermişlerdir. Faka devlet  içindeki  taht  kavgaları  ülkenin  zayışamasına  neden olmuştur.  Bu  fırsattan yararlanmak  isteyen  Kıbrıs hâkimi  I.  Peter  donanmasıyla
İskenderiye’ye  gelerek  bu  kenti  yağmalamıştır (1365).  Sulta Kalavun,  Türk Memlûklerinin baskısından korunmak için Kafkasya’dan ve Güney Rusya’dan Çerkez çocuk  ve  delikanlıları satın  alarak,  onlardan  oluşan Kahire’de  bir  hassa  ordusu kurdurmuştur. Eyyubî  ordusundaki  Türk  memlûkleri  kendilerini  yetiştiren Eyyubî Devleti’ni  nasıl yıkmışlarsa, Türk memlûklerinin yetiştirdiği Çerkez memlûkleri de Türk memlûklerinin egemenliğine son vermişlerdir. Sonunda Berkuk  adlı bir Çerkez, Türk  Memlûk Devleti’nin hâkimiyetine son vermiştir (1382).
26
Türk Memlûklerine son veren Berkuk, Suriye’de isyan eden valilerin ayaklanmalarını bastırmaya çalışırken, Malatya ve Halep valilerinin kendisine karşı birleşmeleri üzerine mücadeleyi  kaybetmiş ve  Kahire’den  kaçmıştır. Daha  sonra  b valileri kendi aralarındaki mücadelelerinden yararlanarak ikinci kez Memlûk tahtını ele geçirmiştir. Bu sırada İlhanlı Devleti yıkılarak Moğol tehlikesi sona ermişti. Fakat bu seferde Timur tehlikesi ortaya çıkmıştı.  Berkuk, Timur ile iyi ilişkiler kurmaya özen göstermiştir. Timur’un  Ankar Savaşı’nda Osmanlı  hükümdarı  Yıldırım Bayezid’i  yenmesi, Memlûkleri Osmanlı tehdidinden kurtarmıştır. Bir süre sonra da Timur’un  ülkesine dönüp 1405’de ölmesiyle Memlûkler, bu sefer de Timur tehlikesinden kurtulmuşlardır.
Tepkiler:

2 yorum :

  1. Oha işime yaradı hemde çok. :) Teşekkürler.

    YanıtlaSil
  2. işime yaradı teşekkürler. :)

    YanıtlaSil

Sponsorlu Bağlantılar
banner
Sponsorlu Bağlantılar